COVID-19’UN İŞ HUKUKUNA ETKİLERİ

  1. İşyerinde COVID-19 pozitif olan çalışanın tespit edilmesi halinde bu durum iş kazası olarak nitelendirilir mi?
  2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun’u çerçevesinde, işverenin işyerinde gerekli koruma tedbirlerini alma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak işveren, gerekli koruma tedbirlerine uygun davranmamış ve çalışan da işyerinde çalışması sırasında COVID-19 kaptıysa ; bu durum iş kazası olarak nitelendirilecektir. Bu sebeple ; Sağlık Müdürlükleri tarafından tutulan kayıtlar önem arz etmektedir. Zira ; COVID-19 kapan çalışanın kiminle etkileşim içine girdiği ve kimden hastalığı kaptığı bu kayıtlar neticesinde belirlenebilir. Eğer çalışanın COVID-19 kaptığı kişi işyeri kapsamında değerlendirilecek biri değilse; yargı kararları gereğince illiyet bağını keseceği için iş kazası olarak nitelendirilemez.
  1. İşçi COVID-19 gerekçesiyle çalışmaktan kaçınabilir mi?

İSGK.m.13’de işçiye koşullarının oluşması halinde çalışmaktan kaçınma hakkı verilmiştir. Hükme göre; “ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl. kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.” Yakın ve ciddi tehlikenin işten kaynaklanması şart değildir. Tehlikenin işçiyi etkileyecek olması gerekli ve yeterlidir. Hüküm gereği, işyerinde koronavirüs tehlikesi ile karşı karşıya kalan işçi, virüsle ilgili gerekli tedbirlerin alınması için varsa kurula yoksa işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir ise de koronavirüsün ne kadar çabuk bulaştığı ve yayıldığı gerçeği karşısında, kanımızca, koranavirüsle ilgili ciddi ve yakın bir tehlike içerisinde olan işçi İSGK.m.13/1 yerine doğrudan İSGK.m.13/3’e göre işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli bir yere gidebilir. Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır (İSGK.m.13/2). Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz (İSGK.m.13/3). İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır (İSGK.m.13/4).

  1. İşverenin pandemi süreci nedeniyle işçiyi ücretsiz izne çıkarma hakkı var mıdır?

İş Kanunu Geçici 10/2. madde ile yapılan düzenlemeye “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç aylık süreyi geçmemek üzere işveren işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilir.” şeklinde idi ancak 17.09.2020 tarihinden itibaren bu süre 2 ay daha uzatılmıştır. Bu kapsamda ücretsiz izne ayrılmak, işçiye haklı nedene dayanarak sözleşmeyi fesih hakkı vermez.” Yapılan bu yasal düzenlemeyle işveren tek taraflı olarak işçiyi/işçileri tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilir. Yaşanılan Koronavirüs (COVID-19) salgınının çalışma hayatında yaptığı olumsuz etkiler nedeniyle, uygulamaya konulan bu hüküm gereğince işçilerin ücretsiz izne çıkmayı isteyip istememe gibi bir hakları bulunmamaktadır.

 

  1. Koronavirüs’ün yayılmaması amacıyla yayınlanan genelge sebebiyle işverenlerin işyerlerini geçici süreyle kapatması halinde işverenin iş sözleşmesini feshetme hakkı var mıdır?

İşyerinin geçici süreyle kapatılması işverene haklı nedenle fesih hakkı vermemektedir. İş Kanununda “zorlayıcı neden” işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkının düzenlendiği m. 25/III hükmünde yer almaktadır. İş Kanunu madde 25/III: “Zorlayıcı sebepler: İşçiyi iş yerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.” Şeklinde düzenlenmektedir.

İş yerinin kapatılması zorlayıcı neden değildir. Zorlayıcı nedenin işyerinde değil, işçinin çevresinde meydana gelmekte ve bunun sonucunda işçi kusuru olmaksızın geçici ifa imkansızlığı nedeniyle iş görme borcunu yerine getirememekte ve iş akdi askıya alınmaktadır. Buna göre iş yeri faaliyetlerinin devam etmesi halinde, işçinin iş yerine zorlayıcı sebeplerden (ör: salgın hastalık sebebiyle karantinaya alınması) ötürü bir haftadan fazla süre ile gelememesi durumunda işveren, İş Kanunu uyarınca çalışanın sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

İşçinin iş sözleşmesinin zorlayıcı nedenlerle İş Kanunu madde 25/III gereği feshi halinde, işverenin bildirim şartına uyma ya da ihbar tazminatı yükümlülükleri bulunmamaktadır. Ancak kıdem tazminatının ödenmesi gerekir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

              Bu site, size daha iyi bir göz atma deneyimi sunmak için çerezler kullanır. Bu web sitesine göz atarak, çerez kullanımımızı kabul etmiş olursunuz.
Sohbeti Aç
💬 Yardım ister misiniz?
Merhaba 👋
COVID-19’UN İŞ HUKUKUNA ETKİLERİ ile ilgili bilgi almak ister misiniz?